Llangefni

Oddi ar Wicipedia

Llangefni Ynys Môn

Tref yng nghanol Ynys Môn yw Llangefni, sydd wedi bod yn dref farchnad bwysig i'r ynys. Llangefni yw tref sirol Môn a lleolir pencadlys Cyngor Sir Ynys Môn yma. Yn ôl Cyfrifiad 2001, mae gan Llangefni boblogaeth o 4,499 o bobl. Mae 83.8% o'r boblogaeth honno'n rhugl yn y Gymraeg gyda'r canran uchaf yn yr oedran 10-14 mlwydd gyda 95.2% yn medru'r Gymraeg. O'i tharddle ger Llyn Cefni rhed Afon Cefni trwy'r dref, sy'n cymryd ei enw o'r afon.

Yn y dref ceir Oriel Ynys Môn, gyda amgueddfa sy'n olrhain hanes yr ynys ac oriel i ddangos gwaith yr arlunydd bywyd gwyllt Charles Tunnicliffe.

Cynnwys 1 Hanes 2 Addysg 3 Chwaraeon 4 Enwogion 5 Eisteddfod Genedlaethol

[golygu] Hanes

Yn yr Oesoedd Canol bu'n rhan o gwmwd Menai, cantref Aberffraw.

Mae eglwys y plwyf, Eglwys Cyngar Sant, yn sefyll mewn coed yn y Dingle. Un o enwau'r dref yn y gorffennol oedd 'Llangyngar', hen enw'r eglwys.

[golygu] Addysg

Prif ysgol y cylch yw Ysgol Gyfun Llangefni. Ar safle yng ngorllewin y dref.

Ceir campws lleol Coleg Menai yn y dref.

[golygu] Chwaraeon

Mae Clwb Peldroed Llangefni yn chwarae yn Uwchgynghrair Cymru.

Ceir Clwb Rygbi Llangefni hefyd.

[golygu] Enwogion

• John Elias. Bu'r pregethwr enwog yn byw yn Llangefni o 1830 hyd 1841.
• Christmas Evans. Bu'r pregethwr yn byw yn y dref yn y cyfnod 1791–1826.
• Hywel Gwynfryn, cyflwynydd radio a aned yn y dref.
• Kyffin Williams, arlunydd a aned yn y dref yn 1908.

[golygu] Eisteddfod Genedlaethol

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yn Llangefni ym 1957 a 1983. Am wybodaeth bellach gweler:

• Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llangefni 1957
• Eisteddfod Genedlaethol Cymru Môn 1983